PERAKENDECİNİN YASASI TASLAK AŞAMASINDA

Outlet

 

Ağustos ayında Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan “Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı” perakende sektöründe yapılacak çalışmaları ticari faaliyetlerin kapsamının niteliği itibariyle 2 başlık altında toplandı. Bu başlıklar ise organize ve geleneksel perakende olarak belirtildi.

Taslakta yer verilen başlıklar ve amaç, sektörün gelişmesinin desteklenmesi, kuruluş izinleri, ödeme süreleri ve çalışma saatleri, sorun alanlarına çözümler getirilmesi, perakendecinin ve tüketicinin korunması, rekabetin sağlanması, kayıt dışılığın önlenmesi, verimlilik ve kalitenin arttırılması ve sektör içi kesimler arasında dengeli ve sürdürülebilir bir büyüme ortamının tesis edilmesi olarak belirlendi.

54 kurum ve kuruluşun görüş ve destekleri ile hazırlanan taslakta, öncelikli olarak sektördeki kavram karmaşasına değinilerek, sektörel kavramların tanımlanması ve hukuki bir nitelik kazandırılması sağlanıyor. Buna göre; Perakende sektöründe sıklıkla kullanılan alışveriş  merkezi, büyük mağaza, zincir mağaza, özel markalı ürün, bayi gibi kavramlar ilk kez tanımlanacak.Avm Yatırımları

Başlatılması planlanan bir diğer yenilik ise Perakende Bilgi Sistemi (PERBİS)’in kurulması konusu. Kurulacak sistem ile bütün iş süreçleri tanımlanacak ve standart hale getirilecek. Bu sayede çok sayıda kamu kurum ve kuruluşunun yer aldığı işyeri açılış, faaliyet ve kapanış süreçlerinin tek merkez üzerinden yürütülmesi ve bürokrasinin ortadan kaldırılması planlanıyor.

Ayrıca PERBİS sayesinde, iş yerlerinin ruhsatlı olup olmadığı denetlenebilecek, vatandaşlar da ikamet ettikleri yerlerde, iş yerlerinin ruhsatlı olup olmadığını ve ruhsata uygun faaliyet gösterip göstermediğini uygulama üzerinden anlık olarak sorgulayabilecek.

Üretici ve tedarikçiler ile alakalı konularda da düzenlemeler yapılan tasarıya göre, perakende işletmelerin üretici ve tedarikçilerden talep edebileceği prim ve bedeller de kurala bağlanacak. Kurallar çerçevesinde perakende işletmelerin, satışa konu ürünün talebini doğrudan etkileyen hizmetlerden dolayı üretici veya tedarikçiden, sözleşmede türü ve oranı belirtilmedikçe prim ya da bedel talebinde bulunamayacak.

 

Markalaşma desteklenecek

Markalaşma ile ilgili maddelerinde bulunduğu tasarıya göre; Küçük ölçekli üretici tarafından yurt içinde üretilen ve hızlı tüketim malı niteliği taşıyan ürünlerin üzerinde perakendecinin ad, unvan veya markasının yanı sıra üreticinin ad, unvan ya da markasına da yer verilecek.

Kampanyalı satışlar ve alışveriş festivallerinin yasal dayanağa kavuşturulacağı belirtilen taslakta, Tüketiciye yönelik haksız uygulamaların önüne geçmek amacıyla kural altına alınan kampanyalı satışlarda süre, iş yeri açılışı, devri, kapanışı, adres veya faaliyet konusu değişiklikler 3 ayı geçemeyecek. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre tasfiye durumunda bu süre 6 ay olacak.

Yılın belli dönemlerinde, ilçe, il, bölge veya ülke düzeyinde düzenlenen alışveriş festivalleri yasal bir dayanağa kavuşturulacak ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bu festivaller için bütçelerinin belirli bir kısmını ayırabilecek.

 

Outletlere Yeni Düzenleme

Yasa ile “Outlet” ve “Fabrika Satış Mağazası” olarak bilinen sürekli indirimli satışlar da kurala bağlanacak. “Outlet” ibaresinin alışveriş merkezlerince kullanılabilmesinin, içerisindeki işletmelerin tamamının sürekli indirimli satış yapıyor olmasına, işletmelerce kullanılabilmesi ise işletmenin satışa sunduğu malların en az yüzde 70'inin outlet ürün olmasına bağlanacak.

 

AVM'lere Zorunluluklar Geliyor

Alışveriş merkezlerinde (AVM) ortak kullanım alanları oluşturulacağı belirtilen taslağa göre, alışveriş merkezlerinde acil tıbbi müdahale ünitesi, ibadet yeri, bebek bakım odası, çocuk oyun alanı gibi alanların oluşturulmasının zorunlu hale geliyor.

Tasarıyla AVM'lerde esnaf ve sanatkarların da faaliyet gösterebilmelerine zemin oluşturuluyor. Alışveriş merkezlerinde, esnaf ve sanatkar işletmecilerine rayiç bedel üzerinden kiraya verilmek üzere, toplam satış alanının en az yüzde 5'i kadar yer ayrılacak.

Geleneksel, kültürel veya sanatsal değeri olan kaybolmaya yüz tutmuş meslekleri icra edenlere de kiraya verilmek üzere alışveriş merkezlerinde toplam satış alanının en az binde 2’si oranında yer verilmesi gündeme alındı.

Alışveriş merkezlerinin hafta sonu bir günlük tatil yapmaları konusu ise netlik kazanmadı. Bakanlıktan yapılan açıklama ise bu konuda Türkiye genelinde bir uygulama yapılmasının gerçekçi olmadığı yönünde.

Büyük ve zincir mağazalar için de benzer bir düzenleme getiren yasa taslağı, hızlı tüketim mallarının satışının yapıldığı büyük ve zincir mağazalarda satış alanlarının en az yüzde 1’ine tekabül edecek şekilde raf alanının, çoğunlukla küçük ölçekli üretici ve tedarikçi işletmelerce üretilen yöresel ürünlerin satışına ayrılmasını planlıyor. Böylece bu ürünlerin çok daha kolay bir şekilde müşteriye ulaşabilmesinin önünün açılacağı öngörülüyor.

Süpermarket

 

Perakendeciler Konseyi Sektöre Çözüm Üretecek

Tasarının yasalaşmasıyla oluşturulacak Perakendeciler Konseyi ile sektörün sorunlarına güncel çözümler getirilmesi amaçlanıyor.

Oluşturulacak konsey'in sektöre yönelik politika oluşturulmasına katkı sağlamak, sorunları tespit etmek, alınacak önlemleri belirlemek ve ilgili kurum ve kuruluşlar arasında işbirliğini sağlamak amaçları çerçevesinde çalışacağı bildiriliyor.

Perakende yasa taslağının bakanlık tarafından açıklanmasının ardından sektör temsilcileri de konu hakkındaki düşünceleri ve sektördeki sorunları dile getirdiler.

Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) Başkanı Mustafa Altunbilek;

Yerel zincirlerin en başta gelen sorunu nitelikli personel sorunudur.Gençlerimizin perakende ve zincir marketler de çalışmayı meslek olarak görmemesi bunu daha da vahim hale getirmektedir.Oysa her yıl ortalama %10’un üzerinde büyüyen sektörde birçok konuda personele ihtiyaç duyulmaktadır.Yetişmiş personel azlığının olması perakendecileri akademilerini kurmaya itmiştir.Birçok üyemiz bu yola gitmiş olup bizler TPF olarak Perakendeciler Akademisini bu sebeple kurmuş bulunuyoruz.Onun yanı sıra yan yana perakende noktaları açılması da en önemli sorunların başında geliyor.Perakende yasası ile bu sorunların çözümünün üretilmesini temenni ediyoruz.

Belirttiğim gibi yaklaşık 280 Milyar Dolarlık bir sektöre sahip olan ve istihdamda ülkenin 3. Büyük sektörü olan perakendenin bir yasası olmalı. Bu yasa oluşturulurken tüm paydaşların görüşleri alınarak eksiksiz bir yasa ortaya çıkarılmalı. Şunu da düşünmek gerekiyor; çok hızlı değişen ve gelişen sektörde değişim hızlı yaşanmaktadır. Yan yana perakende noktasının açılmasından, Pazar günleri tatil edilmesine ve haksız rekabete kadar birçok konuda görüşlerimizi yetkililere ilettik. Umarım yeni bakanımız da bu konuda destekleyici olur bizler de dünya çapında birçok Türk perakendeciyi görürüz.

Sektörümüzün bir yasasının olması son derece önemli bir adımdır. Tabii ki eksikleri olacaktır. Eksiklikler yönetmelikler ile giderilecektir. Perakendeciliğin disipline edilmesi ve sektörün meslek olarak görülmesinde açısından bu adım bizler için çok önemlidir. Bizler TPF olarak üzerimize düşen sorumlulukla sektörün geleceği için hazırız.